منارجنبان

وجه تمایز منارجنبان از مناره هایی مانند منار مسجدعلی، چهل دختران و منار زیار این است که بیشترین لرزش و حرکت به نام این بنا ثبت شده است. منارجنبان ۷۰۰ سال قبل از خشت و آجر ساخته شده است. ولی با وجود تکان های بسیار، هنوز هم سالم و پابرجا است. بسیاری از گردشگران پس از بازدید از آن، در پی  یافتن راز جنبیدن آن هستند.

معماران چیره دست ایرانی قرن ها پیش آثاری را به وجود آوردند که هنوز هم رازهای ساخت آن ها برای خیلی ها ناشناخته باقی مانده است. یکی از این آثار، منارجنبان می باشد که در شش کیلومتری اصفهان قرار دارد و بسیاری از مردم می خواهند لرزش منارجنبان را از نزدیک ببینند.

لرزش این مناره های ۱۷ متری در دنیا شهرت پیدا کرده است و کارشناسان بسیاری می خواهند پی ببرند بنایی که از خشت و آجر ساخته شده، چگونه و براساس چه قانونی به ارتعاش درمی آید و فرو نمی ریزد.

کارشناسان میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان می گویند که به نظر می رسد دوعامل موجب فرو نریختن منارجنبان می شود: ا- مصالح استفاده شده در آن که از نوعی خشت و آجر بسیار سبک است. ۲- در ساختن این بنا از قواعد فیزیک استفاده شده است؛ یعنی این سازه به شکل یک دیاپازون ساخته شده است.

منارجنبان ارتعاش و لرزش را از یک قسمت می گیرد و تدریجا به سایر قسمت ها و کل بنا منتقل می کند. ولی این لرزش در مناره ها به این خاطر که آسیب پذیرتر هستند، بیشتر از سایر قسمت ها است و معماران هم با هدف ایستایی بودن مناره ها و در نظر گرفتن حوادث طبیعی که امکان دارد به مناره صدمه بزنند، آنها را با حالت ارتجاعی بنا کرده اند.

نکته دیگر این است که مصالح به کار رفته در منارجنبان هم حالت چسبندگی دارند که این موضوع مانع از فرو ریختن مناره ها در اثر لرزش های مکرر می شود.

آوازه منارجنبان باعث شده تا گردشگران، بسیار بیشتر از گذشته به اصفهان سفر کنند و خودشان منارجنبان را بلرزانند. اما اگر این رویه به همین صورت ادامه پیدا می کرد، زیاد طول نمی کشید که لرزش های بی حساب و کتاب، کل بنا را تخریب کند. به همین خاطر مسئولان میراث فرهنگی اصفهان فکر چاره کردند؛ ” تکان های بیشتر از حد به بنا صدمه می زند، به همین دلیل تصمیم گرفتیم به جای این که مردم هر لحظه وارد مناره شوند و آن را به لرزش درآورند، از یک شخص راهنما استفاده کنیم. به این ترتیب که راهنما، هر یک ساعت به یک ساعت، وارد مناره می شود و آن را به لرزه درمی آورد. با استفاده از این شیوه، بین هرکدام از فشارها برای به لرزه درآوردن، وقفه می افتد و مانع از آسیب رسیدن به منارجنبان می شود. ”

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان